พระราชกรณียกิจพ่อหลวงของรัชกาลที่9

โครงการ “พัฒนาที่ราบเชิงเขา” อันเนื่องมาจากพระราชดำริ  ที่มาโครงการ ด้วยในช่วงก่อนปี พ.ศ. ๒๕๒๑ พื้นที่ราบเชิงเขาบรรทัดในเขตอำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี อำเภอเมือง สระแก้วอำเภอวัฒนานคร และอำเภอตาพระยา จังหวัดปราจีนบุรี ในสมัยนั้น หรือจังหวัดสระแก้วในปัจจุบันเป็นเขตติดต่อกับจังหวัดนครราชสีมาและบุรีรัมย์ เป็นพื้นที่ที่มีการ แทรกซึมและใช้เป็นฐานปฏิบัติการของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ซึ่งได้บีบบังคับให้ราษฎรในท้องที่ส่งเสบียง ยารักษาโรค และอาวุธตลอดจนใช้เป็นฐานในการปลุกระดม มวลชน ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อความมั่นคงของชาติ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้ ทรงทราบถึงปัญหาความเดือดร้อนของพสกนิกรในบริเวณนี้จึง ได้มีพระราชดำริให้มีการพัฒนาพื้นที่บริเวณที่ราบเชิงเขา บรรทัดขึ้นโดยพระราชทานแนวทางเพื่อการพัฒนาไว้ ๓ ด้าน คือ ๑. พัฒนาด้านจิตใจของราษฎร ๒.พัฒนาความรู้เพื่อการประกอบอาชีพ ๓.จัดสรรที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรให้ถูกต้อง ต่อมาได้โปรดเกล้าให้ ม.จ.จักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ องคมนตรี ประสานงานกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงกลาโหมและกระทรวง ทบวง กรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง กับการพัฒนาตามพร...

โครงการ “ทฤษฎีใหม่ห้วยใหญ่วังแขม”  ที่มาโครงการ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงรับโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยใหญ่วังแขมจังหวัดลพบุรี เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตามหนังสือสำนักราชเลขาธิการที่ รล ๐๐๐๕/๕๑๐๒ ลงวันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๔๑ ทรงมีพระราชดำริว่าเป็นโครงการที่น่าสนับสนุนแต่มีข้อตกลงว่า ๑. ผู้ที่บุกรุกในเขตโครงการ จะไม่ได้รับการชดเชยหรือเอกชนจะให้การชดเชยไม่ใช่เงินงบประมาณแผ่นดิน ๒. ระบบต้องใช้ระบบของฝายก่อน ๓. ในพื้นที่ทำประโยชน์จะต้องส่งเสริมระบบทฤษฎีใหม่ ๔. ในอนาคตจะต้องขยายพื้นที่รับประโยชน์ สถานที่ตั้ง อ.สระโบสถ์ จังหวัด ลพบุรี ปีที่เริ่มดำเนินการ  พุทธศักราช ๒๕๔๕ การดำเนินงานโครงการ ดำเนินโครงการด้านการส่งเสริมระบบทฤษฎีใหม่กรม ชลประทาน เพื่อขุดสระเก็บน้ำตามโครงการเกษตรทฤษฎีใหม่ ให้แก่เกษตรกรที่ได้รับการคัดเลือกจำนวนทั้งสิ้น ๖๐ ราย แบ่งเป็น ๒ รุ่น ๆ ละ ๓๐ ราย โดยทั้ง ๒ กลุ่มได้รับการ ส่งเสริมแนวทางการเกษตรทฤษฎีใหม่ตามแนวพระราชดำริ มี ระบบท่อส่งน้ำจากอ่างเก็บน้ำห้วยใหญ่วังแขมเพื่อเติมน้ำให้แก่ สระน้ำประจำไร่นาของเกษตรกร ๑. การก่อสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยใหญ่วั...

โครงการ “หน่วยแพทย์พระราชทาน” ที่มาโครงการ โครงการแพทย์หลวงพระราชทาน เริ่มเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐ เพื่อ ตรวจรักษาราษฎรในท้องถิ่นทุรกันดาร โดยไม่คิดมูลค่า และถ้าจำเป็นก็จัดส่งไปยังโรงพยาบาลในจังหวัดต่างๆ ที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จแปรพระราชฐานประทับ แรม และในท้องถิ่น ต่างๆ ที่ห่างไกลตัวเมืองมาก ได้ทรงพระ กรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้จัดเจ้าหน้าที่แพทย์ พยาบาล เครื่องมือ เครื่องใช้ ตลอดจนยารักษาโรค ออกทำการตรวจรักษาและ พยาบาลราษฎรโดยไม่คิดมูลค้าในท้องถิ่นกันดารในพื้นที่ จังหวัดเพชรบุรี ราชบุรีและประจวบคีรีขันธ์ โครงการหน่วย แพทย์พระราชทานประกอบด้วยการบำบัด รักษาจาก คณะแพทย์พระราชทาน และการอบรมหมอหมู่บ้านเพื่อเป็น การช่วยแก้ไขปัญหาด้านสุขภาพอนามัยของราษฎรที่อยู่ใน พื้นที่ห่างไกล สถานที่ตั้ง จังหวัด หลายพื้นที่ ปีที่เริ่มดำเนินการ พุทธศักราช ๒๕๑๐ การดำเนินงานโครงการ ในปัจจุบัน โครงการตามพระราชดำริด้านการแพทย์ และสาธารณสุข ได้ขยายขอบข่ายออกไปอย่างกว้างขวาง กล่าวคือ เมื่อมีการเสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐาน เพื่อ เยี่ยมราษฎร และทรงงานโครงการต่างๆ ยังต่างจังหวัด จะมี คณะแพทย์อันประกอบด้วย แพทย์ประจำพระอ...

โครงการ “ส่งน้ำและบำรุงรักษาลุ่มน้ำโก-ลก” อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่มาโครงการ  โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาลุ่มน้ำโก-ลกอัน เนื่องมาจากพระราชดำริอำเภอตากใบจังหวัดนราธิวาสเกิดขึ้น ตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดช ในคราวเสด็จฯเยี่ยมเยียนราษฎรบริเวณบ้านปาดัง ยอหมู่ที่ ๓ ตำบล มูโนะ อำเภอ สุไหงโก-ลก ในเดือนกันยายน พุทธศักราช ๒๕๑๗ โดยได้ทรงทราบถึงความเดือดร้อนของ ราษฎรที่ประกอบอาชีพทางการเกษตรในบริเวณท้องที่ตำบลมู โนะตำบลปูโย๊ะ อำเภอสุไหงโก-ลกและตำบลโฆษิตตำบลนา นาคตำบลพร่อนตำบลเกาะสะท้อนตำบลบางขุนทอง อำเภอ ตากใบซึ่งพื้นที่บริเวณดังกล่าวเป็นที่ลุ่มชายฝั่งแม่น้ำโก-ลกและ ชายพรุโต๊ะแดงเมื่อถึงฤดูน้ำหลากน้ำในแม่น้ำโก-ลกจะไหลล้น ตลิ่งเข้าท่วมไร่นาของราษฎรและน้ำชายพรุโต๊ะแดงจะมี ระดับสูงขึ้นจนทำความเสียหายให้แก่พื้นที่เพาะปลูกเป็น ประจำทุกปีเพื่อเป็นการบรรเทาความเดือดร้อนของราษฎร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานพระราชดำริให้ กรมชลประทานพิจารณาวางโครงการชลประทานมูโนะ (โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาลุ่มน้ำโก-ลกในปัจจุบัน) ขึ้น สถานที่ตั้ง จังหวัด นราธิวาส ปีที่เริ่มดำเนิน...

 โครงการ “ธนาคารข้าวพระราชทาน” ที่มาโครงการ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงให้ความสำคัญกับข้าวและการปลูกข้าวเป็นอย่างมาก ดัง จะเห็นได้จากพระราชดำรัสที่ทรงแสดงให้เห็นถึงคุณค่าของ ข้าว พระราชทานในวโรกาสต่างๆ ดังนี้ พระราชดำรัสพระราชทานในวโรกาสเสด็จพระราช ดำเนินไปทรงดนตรีที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ ๖ มีนาคม ๒๕๑๔ ความตอนหนึ่งว่า “...เวลานึกถึงทำไมมีข้าวมาก ราคาข้าวก็ตก ก็น่าจะ เป็นการดีที่มีข้าวมาก พวกเราที่บริโภคข้าว ก็จะได้ซื้อข้าวใน ราคาถูก แต่หารู้ไม่ว่าข้าวที่บริโภคทุกวันนี้ ราคาก็ยังแพงเป็นที่ เดือดร้อนแก่ประชาชนทั่วไป ก็ต้องหาเหตุผล ทำไมแพง ข้าวที่บริโภคแพง และ ข้าวที่ชาวนาขายถูก... เข้าไปหากลุ่มชาวนา ถามเขาว่าเป็น อย่างไร เขาบอกว่าแย่ ข้าวราคาถูก ก็ถามเขาว่า ยุ้งฉางมีหรือ เปล่าที่จะเก็บข้าว เขาบอกว่ามี ก็เลยเห็นว่าควรที่จะเก็บข้าวเอาไว้ก่อน หลังจากที่ ข้าวล้นตลาด ...ไม่ทันนึกดูว่า ทำไมเขาเก็บข้าวไม่ได้ แม้จะมียุ้งฉาง ก็เพราะเขาติดหนี้ เหตุที่ติดหนี้ก็คือ เสื้อผ้าเหล่านั้น หรือกะปิ น้ำปลา หรือแม้กระทั่งข้าวสารก็ต้องบริโภค ถ้าไม่ได้ไปซื้อที่ ตลาด หรือร่วมกันซ...

 โครงการ “มูลนิธิโครงการหลวง อ.เมืองเชียงใหม่” ที่มาโครงการ เป็นโครงการส่วนพระองค์ใน พระบาทสมเด็จพระ ปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในการส่งเสริมการปลูกพืชเมือง หนาวแก่ชาวเขา เพื่อเป็นการหารายได้ทดแทนการปลูกฝิ่น ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๒ โดยหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี เป็นผู้รับ ผิดชอบในฐานะประธานมูลนิธิโครงการหลวง สถานที่ตั้ง ๖๕ ถ.สุเทพ ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ๕๐๒๐๐ ปีที่เริ่มดำเนินการ พุทธศักราช ๒๕๑๒ การดำเนินงานโครงการ เพื่อช่วยชาวไทยภูเขาในด้าน ต่างๆ จากพระราชดำรัสใน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ความว่า “...เรื่องที่จะช่วย ชาวเขาและโครงการชาวเขานั้นมีประโยชน์โดยตรงกับชาวเขา เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้ชาวเขามีความเป็นอยู่ดีขึ้น สามารถเพาะปลูกสิ่งที่เป็นประโยชน์และเป็นรายได้กับเขาเอง จุดประสงค์อย่างหนึ่งคือมนุษยธรรม หมายถึงให้ผู้อยู่ในถิ่น ทุรกันดารสามารถมีความรู้พยุงตัวให้มีความเจริญได้ อีกอย่าง หนึ่งเป็นเรื่องช่วยในทางที่ทุกคนเห็นว่า ควรจะช่วยเพราะเป็น ปัญหาใหญ่คือปัญหาเรื่องยาเสพติด ถ้าช่วยชาวเขาปลูกพืชที่ เป็นประโยชน์บ้างเขาจะเลิกปลูกยาเสพติด คือ ฝิ่น ทำให้ นโยบายการระงับการปราบปรามการสูบ...

โครงการ “ศูนย์ปฏิบัติการโครงการจัดพัฒนาที่ดินตามพระราชประสงค์หนองพลับ-กลัดหลวง ” ที่มาโครงการ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงมีพระราชประสงค์ที่จะมีโครงการจัดพัฒนาที่ดินแบบใหม่ จึงทรงเลือกบริเวณพื้นที่มีอาณาเขตติดต่อเป็นพื้นที่เดียวกันในตำบลหนองพลับ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และตำบลไร่ใหม่พัฒนา อำเภอชะอำ ตำบลกลัดหลวงและตำบลเขากระปุก อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี เป็นแหล่งจัดและพัฒนาที่ดินให้ราษฎรเข้าอยู่อาศัยและทำกินได้ชั่วลูกชั่วหลาน  หลังจากนั้นได้มีการสำรวจดินและมอบหมายให้ กรมพัฒนา ที่ดิน เป็นเจ้าของเรื่องร่วมกับส่วนราชการอื่นๆ ทำการจัดสรร ที่ดินที่พัฒนาแล้ว ให้ราษฎรเข้าอยู่อาศัยและประกอบอาชีพ สถานที่ตั้ง จังหวัด เพชรบุรี ปีที่เริ่มดำเนินการ  พุทธศักราช ๒๕๑๕ การดำเนินงานโครงการ ๑.ดำเนินการจัดสรรที่ดินให้ราษฎรเข้าทำกินและอยู่ อาศัย โดยราษฎรของสมาชิกแต่ละหมู่บ้านสหกรณ์ที่ ๑ ซึ่ง ดำเนินการมาตั้งแต่ปี ๒๕๑๕ สำหรับหมู่บ้านสหกรณ์ที่ ๙ เป็นส่วนขยาย ดำเนินการในปี ๒๕๒๐ ต่อจากนั้นไม่ได้ ดำเนินการจัดสรรที่ดินให้ราษฎรเข้าทำกินและอยู่อาศัยอีก นอกจากมีสมาชิกถูกตั...

โครงการ “สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน”  ที่มาโครงการ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาล ที่ ๙ ได้พระราชทานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่สำคัญแก่เยาวชน ได้แก่ โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยทรงมีวัตถุประสงค์ให้เป็นหนังสือความรู้ที่เหมาะแก่เด็กในวัยต่างๆ รวมทั้งผู้ใหญ่ก็สามารถใช้ประโยชน์ได้ โดยพระองค์ทรงกำหนดหลักการทำคำอธิบายเรื่องต่างๆ แต่ละเรื่องเป็นสามตอนหรือสามระดับ สำหรับให้เด็กรุ่นเล็กอ่านเข้าใจระดับหนึ่ง สำหรับเด็กรุ่นกลางอ่านเข้าใจได้ระดับหนึ่ง และสำหรับเด็กรุ่น ใหญ่ รวมถึงผู้ใหญ่ผู้สนใจอ่านได้อีกระดับหนึ่ง เพื่ออำนวย โอกาสให้บิดามารดาสามารถใช้หนังสือนั้น เป็นเครื่องมือ แนะนำวิชาแก่บุตรธิดาและให้พี่แนะนำวิชาแก่น้องเป็นลำดับ กันลงไป นอกจากนั้น เมื่อเรื่องหนึ่งเรื่องใดมีความเกี่ยวพัน ต่อเนื่องถึงเรื่องอื่นๆ ก็ให้อ้างอิงถึงเรื่องนั้นๆ ด้วยทุกเรื่องไป ด้วยประสงค์ จะให้ผู้ศึกษาทราบและตระหนักว่าวิชาการแต่ละ สาขามีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องถึงกัน ควรศึกษาให้ครบถ้วน ทั่วถึง เป็นหนังสือที่ให้ความรู้ในวิชาการทุกสาขา และแต่ละ สาขามีความสัมพันธ์กัน จึงเป็นหนังสือที่ได้ประโยชน์จริง ๆ แก...

โครงการ “ทุนเล่าเรียนหลวง” ที่มาโครงการ ทุนเล่าเรียนหลวง (อังกฤษ: King's Scholarship) เป็นทุนการศึกษาแบบให้เปล่าซึ่งได้รับความนับถือ สำหรับ การศึกษาปริญญาตรีต่อต่างประเทศ ให้แก่ผู้สำเร็จการศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในประเทศไทย การสอบคุณสม บัติจัดขึ้นโดยสำนักงานข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) และมีการ แข่งขันสูงมาก แต่ละปีมีทุนการศึกษาจำนวนเก้าทุน ทุนการ ศึกษานี้ได้รับพิจารณาอย่างกว้างขวางว่าเป็นความสำเร็จทาง วิชาการอันยิ่งใหญ่ที่สุดสำหรับนักเรียนไทยไม่เหมือนกับทุน การศึกษาของรัฐบาลไทยอื่น ๆ          ทุนเล่าเรียนหลวงไม่มีข้อกำหนดผูกพันว่าผู้รับจะต้อง ทำงานให้กับรัฐบาลไทย มีเพียงข้อกำหนดให้ผู้รับเดินทาง กลับมาทำงานในประเทศเป็นเวลาเท่ากับระยะเวลาที่ไปศึกษา ทุนเล่าเรียนหลวงพระราชทานโดยพระบาทสมเด็จพระ ปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช แม้จนถึงปัจจุบัน จะมิได้ พระราชทานเป็นการส่วนพระองค์ ในปีหลัง ๆ ทุนเล่าเรียน หลวงพระราชทานโดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาม บรมราชกุมารี แทนพระมหากษัตริย์ สถานที่ตั้ง จังหวัด กรุงเทพมหานคร ปีที่เริ่มดำเนินการ  พุทธศักราช ๒๕๐๘ การดำเนินงานโครงการ ส...

โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา จ.กรุงเทพมหานคร ที่มาโครงการ จากการที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมพสกนิกรในพื้นที่ ต่างๆ ด้วยทรงปรารถนาจะได้เห็นประชาชนอยู่ดีมีสุขตาม สมควรแก่อัตภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ประกอบอาชีพทางด้าน เกษตรกรรม ซึ่งถือว่าเป็นอาชีพหลักของประเทศ จึงทำให้เกิด “โครงการส่วนพระองค์เกี่ยวกับการเกษตรสวนจิตรลดา” ภายในบริเวณพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน อันเป็นราชฐานที่ ประทับในปี พ.ศ. ๒๕๐๔ โครงการส่วนพระองค์ สวนจิตรลดา มุ่งเน้นการ ดำเนินงานโดยยึดแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระ เจ้าอยู่หัวเกี่ยวกับ “ เศรษฐกิจพอเพียง” ซึ่งให้ความสำคัญกับ การพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างยั่งยืน ให้เกษตรกร สามารถพึ่งตนเองได้ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติ มีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการแปรรูปผลผลิตทาง การเกษตรภายในประเทศ เพื่อลดการนำเข้าสินค้าจาก ต่างประเทศ และการนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาใช้ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วยกระบวนการผลิตที่ง่าย แต่มี ประสิทธิภาพ ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย โดยดำเนินการ ภายใต้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่มีการศึกษา ทดลองเก็บ รวบรวมข้อมู...

โครงการ “ตามพระราชประสงค์สหกรณ์ หุบกะพง” ที่มาโครงการ  เมื่อปี ๒๕๐๗ พ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา ภูมิพลอดุลยเดช เสด็จแปรพระราชฐานประทับ ณ วังไกล กังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พระองค์ทรงเสด็จ พระราชดำเนินเยี่ยมเยียนและดูแลความทุกข์สุขของราษฎร และได้ทรงทราบถึงความเดือดร้อนของเกษตรกรกลุ่มชาวสวน ผักชะอำ จำนวน ๘๓ ครอบครัว ว่าขาดแคลนทุนทรัพย์ที่จะ นำไปประกอบอาชีพ พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับเกษตรกรเหล่านี้ไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ พร้อมทั้งพระราช ทานทรัพย์ส่วนพระองค์ให้กู้ยืมไปลงทุนเป็นจำนวนเงิน ๓ แสน บาท ภายหลังไม่ปรากฏผู้ใดนำเงินจำนวนที่กู้ยืมไปทูลเกล้า ถวายคืนแก่พระองค์ท่านเลย และความได้ทราบถึงฝ่าละออง พระบาทว่า เกษตรกรเหล่านี้ไม่มีที่ดินทำกินเป็นของตนเอง ได้ อาศัยเช่าที่กรมประชาสงเคราะห์ โดยเฉลี่ยครอบ ครัวละไม่ เกิน ๒ ไร่ ซึ่งไม่เพียงพอต่อการประกอบอาชีพ จึงทรงพระ กรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ ฯพณฯ ม.ล.เดช สนิทวงศ์ ซึ่งขณะนั้น ดำรงตำแหน่งประธานกรรมการบริหาร สภาพัฒนาการเศรษฐกิจแห่งชาติและองคมนตรี ไปจัดหาพื้นที่ ในเขตจังหวัดเพชรบุรีและจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ น...

โครงการ “อ่างเก็บน้ำเขาเต่า” ที่มาโครงการ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดช เสด็จเยือนประชาชนในเขตหัวหิน ทรงเห็นความ ลำบากของประชาชนในหมู่บ้านเขาเต่าซึ่งมีประชากรอยู่กัน อย่างหนาแน่น ขาดแคลนน้ำที่จะใช้อุปโภค-บริโภค และช่วง น้ำทะเลขึ้นสามารถไหลเข้าท่วมพื้นที่เกษตรทุ่งตะกาด ทำ ให้ผลผลิตเสียหายพร้อมกันนี้ราษฎรได้รวมตัวกันน้อมเกล้า ถวายที่ดินแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จำนวน ๓๐๐ ไร่ จึงมีพระราชดำริพร้อมมอบทรัพย์ส่วนพระองค์ จำนวน ๖๐,๐๐๐ บาท ให้กรมชลประทาน ก่อสร้างอ่างเก็บน้ำเขาเต่า ซึ่งนับเป็นโครงการตามพระราชดำริ แห่งแรกของกรม ชลประทานด้วยเช่นกัน สถานที่ตั้ง ตำบล หนองแก อำเภอ หัวหิน จังหวัด ประจวบคีรีขันธ์ ปีที่เริ่มดำเนินการ  พุทธศักราช ๒๕๐๖ การดำเนินงานโครงการ กรมชลประทานได้ดำเนินการออกแบบและก่อสร้าง อ่างเก็บน้ำเขาเต่าแล้วเสร็จในปีพุทธศักราช ๒๕๐๖ ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินทำพิธีเจิม เสาเข็ม พืดท่อระบายน้ำ เมื่อวันที่ ๙ เมษายน ๒๕๐๖ ในการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำสามารถเก็บกักน้ำได้ ๖๐๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร ปรับปรุงเสร็จในปีพุทธศักราช ๒๕๑๙ สำหรับสภาพน้ำในอ่าง...

โครงการ “สถาบันราชประชาสมาสัย” ที่มาโครงการ ในปี พ.ศ. ๒๕๐๑ เป็นยุคเร่งรัดค้นหาผู้ป่วยโรค เรื้อนและให้การรักษาที่บ้าน(Domiciliary Treatment) เริ่มต้นโดยหลังจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ พระราชทานพระราชดำริให้แก่กระทรวงสาธารณสุขแล้ว มีพระกระแสรับสั่งให้กระทรวงสาธารณสุขเร่งรัดงานปราบ โรคเรื้อน โดยใช้เวลาให้น้อยลงกว่า ที่นายแพทย์สวัสดิ์ แดง สว่าง(อธิบดี)เสนอ จึงมีพระราชดำริให้เร่งอบรมสร้างบุคลา กร ออกค้นหาผู้ป่วยมารักษา โดยพระราชทานพระราช ทรัพย์จากจากทุนอนันทมหิดลและผู้โดยเสด็จพระราชกุศล จำนวนมาก สำหรับสร้างอาคารวิจัยและฝึกอบรมวิชาโรค เรื้อนในบริเวณของโรงพยาบาล และในวันเสด็จพระราช ดำเนินทรงวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ ๑๖ มกราคม ๒๕๐๑ ได้ พระราชทานนาม "สถาบันราชประชาสมาสัย” เป็นหน่วย งานในสังกัดกองโรคเรื้อน เป็นเหตุการณ์แห่งราชประชา สมาสัยครั้งที่สาม และทรงอธิบายความหมายมงคลนามว่า “ราชประชาสมาสัย” หมายถึง “พระราชาและประชาชน ย่อมพึ่งพากัน” สถานที่ตั้ง จังหวัด สมุทรปราการ ปีที่เริ่มดำเนินการ  พุทธศักราช ๒๕๐๑ การดำเนินงานโครงการ           หลังจากที่มีพระราชดำริ...

โครงการ “เรือพระราชทาน "เวชพาหน์"” ที่มาโครงการ ตั้งแต่เริ่มต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทร์มหา ภูมิพลอดุลยเดช ได้เสด็จพระราชดำเนินไปเยี่ยมราษฎร ใน พื้นที่กันดารห่างไกลความเจริญ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้แพทย์หลวงที่ตามเสด็จฯ ทำการตรวจรักษาราษฎรที่เจ็บ ป่วยด้วยโรคต่างๆ โดยไม่คิดมูลค่าสำหรับราษฎรที่ตั้งบ้าน เรือนอยู่ตามลำน้ำ โดยไม่มีถนนเชื่อมต่อกับจังหวัด ต้องเดิน ทางสัญจรทางน้ำทั้งระยะทางก็ห่างไกล เมื่อเจ็บป่วยก็รักษาไป ตามมีตามเกิด เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๔๙๘ พระบาทสมเด็จ พระปรมินทร์มหาภูมิพลอดุลยเดช ได้เสด็จพระราชดำเนินไป ทรงประกอบพิธีพระราชทานเรือยนต์หลวง “เวชพาหน์”  (อ่านว่า เวด-ชะ-พา) ให้แก่สภากาชาดไทย ณ ท่าวาสุกรี กรุงเทพมหานคร เพื่อใช้ในกิจกรรมหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ตาม ริมสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ในการรักษาพยาบาลแก่ประชาชน จนถึงปัจจุบัน เป็นระยะเวลาถึง ๕๖ ปี (พ.ศ.๒๕๕๖) ที่เรือ รักษาพยาบาลทางน้ำลำแรกและลำเดียวในโลกยังคงลอยลำ ออกปฏิบัติงานให้บริการตรวจรักษาประชาชนตามพระราช ประสงค์ทุกประการ ทั้งทางด้านการตรวจรักษาโรคทั่วไป มี การฝังเข็มประยุกต์ ตรวจรักษาทางทันตกรรม ให้บริก...

  โครงการ “สถานบำบัดโรคโปลิโอ” ที่มาโครงการ ในปี พ.ศ.2495 เกิดโรคโปลิโอระบาด ภาษา ไทยเรียก ว่าไข้ไขสันหลังอักเสบ พอเป็นแล้ว จะมีอาการหายใจไม่ออก ต้องใช้ปอดเหล็กช่วย ต้องมาฟื้นฟูอวัยวะต่างๆ ต้องใช้เครื่อง พยุงออกกำลังกล้ามเนื้อด้ วยการว่ายน้ำและลงอ่างอาบน้ำอุ่ น เพื่อใช้ความแรงของน้ำกระตุ้ นกล้ามเนื้อให้แข็งแรงขึ้นด้วย สถานที่ตั้ง จังหวัด กรุงเทพมหานคร ปีที่เริ่มดำเนินการ พุทธศักราช ๒๔๙๕ การดำเนินงานโครงการ พระบาทสมเด็จพระปรมินทร์มหาภูมิ พลอดุลยเดช ได้ ทรงพระกรุณาพระราชทานพระราชทรั พย์อีกส่วนหนึ่งแก่  โรงพยาบาลศิริราช เพื่อก่อตั้งสถานบำบัดโรคโปลิโอ สถานที่ ฟื้นฟูบำบัดโรคโปลิโอ พระราชทานพระนามของสมเด็จพระ บรมโอรสาธิราช ว่า ตึกวชิราลงกรณ์ธาราบำบัด และทรงพระ กรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถานีวิทยุ อ.ส. พระราชวังดุสิต เชิญ ชวนประชาชนโดยเสด็จพระราชกุศล หรือพูดง่ายๆ ว่า ทำบุญ ร่วมกับในหลวง ประชาชนก็หลั่งไหลนำเงินมาทู ลเกล้าฯ ถวาย มากมายเพื่อใช้ในการบำบัดรั กษาจนโรคนั้นหายไป ประโยชน์จากโครงการ ใช้ในการบำบัดรักษาจนโรคโปลิโอ และโรคนั้นหายไป

 โครงการ “ก่อสร้างตึกมหิดลวงศานุสรณ์” ที่มาโครงการ การป้องกันและต่อต้านการแพร่ระบาดของวัณโรคใน ประเทศไทย มีความสำคัญขึ้นตั้งแต่สมัยที่สมเด็จพระราชบิดา เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมหลวงสงขลานครินทร์ “พระบิดา แห่งวงการแพทย์ไทย” ทรงให้ความสนพระทัยเรื่องวัณโรค โดยได้ทรงนิพนธ์เอกสารเรื่อง “ทูเบอร์คูโลสิส” เพื่อเผยแพร่ ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับโรควัณโรค ในปี พ.ศ. ๒๔๙๓ กรมอนามัยกระทรวงสาธารณสุขได้ทำความตกลงร่วมมือกับ องค์การอนามัยโลกและกองทุนสงเคราะห์เด็กแห่งสหประชา ชาติหรือยูนิเซฟในด้านความร่วมมือเพื่อการป้องกันการระบาด ของวัณโรคในประเทศไทย และได้มอบหมายให้สถานเสาวภา หรือกองวิทยาศาสตร์ สภากาชาดไทยในสมัยนั้นเป็นผู้ดำเนิน การผลิตวัคซีนบีซีจีสำหรับฉีดป้องกันวัณโรค ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๔๙๔ พระบาทสมเด็จพระปรมินทร์ มหาภูมิพลอดุลยเดช ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราช ทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์จำนวน ๕๐๐,๐๐๐ บาท แก่ สภากาชาดไทย เพื่อให้สร้างตึกขึ้นในบริเวณสถานเสาวภา สำหรับเป็นสถานที่ค้นคว้าและทดลองผลิตวัคซีนบีซีจีขึ้นใช้ ภายในประเทศ โดยสภากาชาดไทยได้ตั้งให้เหรัญญิกสภากา ชาดไทย เป็นประธานกรรม การพร้อมด้วยพระย...

โครงการ “ถนนสายห้วยมงคล” อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่มาโครงการ  ในเดือนพฤษภาคม ปี ๒๔๙๕ ครั้งนั้น พระบาท สมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนาง เจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จพระราชดำเนินไปประ ทับแรม ณ วังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และเสด็จฯ ผ่านหมู่บ้านห้วยมงคล รถยนต์พระที่นั่งตกหล่ม ชาวบ้านแถบนั้นได้ออกมาช่วยเจ้าหน้าที่ทหาร ตำรวจ ได้เข้า มาช่วยกันออกแรงดันรถพระที่นั่งให้หลุดจากหล่มและสามารถ แล่นต่อไปได้ในที่สุด ครั้งนั้นพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา ภูมิพลอดุลยเดช ทรงถามชาวบ้านว่า...  “หมู่บ้านนี้ มีปัญหาอะไรบ้าง...” ชาวบ้านก็กราบ บังคมทูลว่า... “ปัญหาใหญ่ที่สุด คือไม่มีถนน...”  พระบาทสมเด็จพระปรมินทร์มหาภูมิพลอดุลยเดช จึง ได้พระราชทานรถบูลโดเซอร์ให้ตำรวจตระเวนชายแดนค่าย นเรศวร ไปใช้ในการดำเนินการสร้างถนน ใช้เวลาเพียงหนึ่ง เดือนเท่านั้นก็แล้วเสร็จ ชาวบ้านห้วยมงคลจึงได้ใช้ “ถนนพระราชทาน” ประชาชนชาวห้วยมงคลจึงมีถนนใช้ เพื่อการ เดินทางขนผลผลิตออกสู่ตลาดหัวหินเพื่อจำหน่าย โดยใช้เวลาเพียง ๑๕-๒๐ นาทีเท่านั้น  โครงการสร้างถนนสายห้วยมงคลพ...